Behringer X32 - kilka spostrzeżeń

 Artykuł będzie dotyczył moich spostrzeżeń związanych z niektórymi funkcjami lub ich brakiem. Pominę tutaj oczywiste sprawy lub takie których rozwiązania bez problemu znajdziemy w instrukcji. Nie będzie to także szkolenie z obsługi stołu. Tekst dotyczy miksera Behringer X32 z firmware w wersji 2.16, w innych wersjach niektóre z wymienionych opcji mogą działać inaczej.
Aby informacje były przedstawione w miarę w przejrzysty sposób zastosuję formę w układzie pytanie - odpowiedź.

 Czy szyny Mix 1 - 16 możemy wzajemnie wysyłać na siebie?
Załóżmy, że szyna 9 jest grupą wokali (np. chór) i chcielibyśmy ją wysłać na szynę 1 gdzie mamy podpięty monitor odsłuchowy.
Bezpośrednio za pomocą "Sends on Fader" lub "Bus Sends" w channel strip nie da się tego zrobić. Możemy jednak w konfiguracji dowolnego kanału ustawić jako jego źródło potrzebną nam szynę (w tym przypadku 9). Robimy to wciskając klawisz Home i w zakładce "config" na liście "source" wybieramy interesującą nas szynę, następnie kanał ten możemy wysłać do dowolnej szyny. Wysyłka do szyny, która jest źródłem nie działa (nie zależnie od trybu w jakim jest ustawiona Pre, Post, Sub Group), aby nie powstała pętla.

 Jak wczytać scenę nie zmieniając konfiguracji szyn (Bus) i wysyłek na nie (Pre, Post, Sub Group itd)?
Załóżmy, że mamy stół skonfigurowany tak, że na szynach 15, 16 (link stereo, Sub Group) jest grupa wokali (np. chór) natomiast w scenie jest ona zapisana na szynach 9, 10, na których aktualnie mamy odsłuchy. Wczytując dowolny kanał z biblioteki (Home ⇒ Untylity) lub wyżej wymienioną scenę, wysyłki na szyny 9 i 10 zmienią się na Sub Grupę, która trafi do podpiętych tam monitorów (jeśli routing jest skonfigurowany tak samo). Aby tego uniknąć przy wczytywaniu dowolnego kanału musimy odznaczyć "sends ⁄ main" po lewej stronie w oknie Preset. Jeśli chcemy uniknąć zmiany konfiguracji samych szyn jak i wysyłek na kanałach przy zmianie sceny, należy wejść w okno wyboru scen, następnie w zakładkę "param safe" i zaznaczyć których szyn ma dotyczyć zabezpieczenie - w ten sposób żaden z kanałów nie zmieni konfiguracji wysyłki (Pre, Post, Sub Group). Teraz należy zabezpieczyć same szyny (przed zmianą parametrów np. korekcji czy opisu). Wchodzimy w zakładkę "chan safe" i na liście Buses wybieramy, które szyny chcemy zabezpieczyć.

 Czy możemy wypuścić ze stołu TalkBack nie kierując go na szyny (Bus)?
Tak, w Routing możemy wybrać na którym wyjściu ma się pojawić TB (może być to również pomocnicze wyjście AUX: 1 - 6). Przy takiej konfiguracji będzie on słyszalny niezależnie czy wybierzemy Talk A czy Talk B (w konfiguracji A oraz B możemy wybrać, na które szyny ma trafić).

 Czy da się przypadkowo wysłać powroty efektów na szyny, na których znajdują się wysyłki tych efektów, doprowadzając do zapętlenia?
Tak, po przekroczeniu pewnego poziomu nastąpi sprzężenie.

 Czy kanały powrotów efektów da się inaczej skonfigurować?
Nie, są one na sztywno przypisane do wyjść efektów (1 - 4).

 Czy na wyjściu Monitor Out możemy ustawić inny sygnał niż na słuchawkowym?
Nie, jedynie możemy regulować niezależnie poziom dla tych wyjść, reszta opcji jest wspólna.

 Czy powroty efektów 1 - 4 pracujących w trybie insert da się wysłać na szyny Mix 1 - 16?
Pierwsze cztery z ośmiu dostępnych efektów mogą pracować zarówno w trybie wysyłki (z szyny) i stereofonicznego powrotu, jak również w trybie insert. Przy pracy w trybie insert odpowiednie kanały na stole nadal są przypisane do powrotów tych efektów, jednak nie można ich wysłać na szyny (1 - 16, mono, L+R). Podnosząc fader sygnał nigdzie nie trafia (jest zmutowany softowo). Jeśli jednak zależy nam na wysyłce takiego efektu do którejś z szyn, należy zmienić konfigurację dowolnego kanału wybierając jako jego źródło powrót danego efektu, kanał taki możemy później wysłać do dowolnej z szyn.
Jeśli efekt był insertowany na szynie (nie na kanale), należy uważać aby kanału, którego źródłem jest powrót efektu nie wysłać na szynę, na której jest zainsertowany ten efekt, ponieważ nastąpi pętla i co za tym idzie sprzężenie.

 Czy wysyłając sygnał z kanału na zlinkowane szyny (Bus-y) (pracujące w trybie stereo) możemy panoramować wysyłkę?
Tak. Jeśli szyny pracują w dowolnym trybie Pre lub Post (In ⁄ LC, Pre EQ, Post EQ, Pre Fader, Post Fader) można to zrobić na ekranie Home ⇒ zakładka sends lub w channel strip ⇒ Bus Sends wybranego kanału (Select). W przypadku zlinkowania szyn jedno pokrętło działa jako poziom wysyłki, drugie jako panorama wysyłki, natomiast korzystając z Sends on Fader regulujemy poziom wysyłki do obu szyn równocześnie, gdyż zmieniając położenie jednego suwaka drugi porusza się tak samo. Jeśli szyny pracują jako Grupy (Sub Group) to za pomocą channel strip ⇒ Main Bus ⇒ Pan ⁄ Bal po wybraniu kanału który chcemy panoramować (równocześnie zmieni się nam panorama wysyłki do szyny głównej L+R, jeśli kanał również do niej trafia, co jest oczywiste) (kanały po zlinkowaniu automatycznie zostają rozrzucone skrajnie w panoramie).

 Czy możemy panoramować wysyłkę zlinkowanych kanałów (stereo), do zlinkowanych szyn Mix (stereo)?
Tak. Home ⇒ sends lub jeśli szyny pracują w dowolnym trybie Pre lub Post to za pomocą channel strip ⇒ Bus Sends - opis j.w., natomiast jeśli szyny pracują jako Grupy (Sub Group) to za pomocą channel strip ⇒ Main Bus ⇒ Pan ⁄ Bal - opis j.w.

 Czy możemy wybierać proporcję wysyłki zlinkowanych kanałów (stereo) do pojedynczej szyny (mono) lub jeśli pracuje ona jako Sub Group-a wysłać do niej tylko jeden ze zlinkowanych kanałów?
Nie, aby to zrobić należy je rozlinkować, inaczej zarówno prawy, jak i lewy będą wysyłane równomiernie do szyny mono. Regulacja panoramy do szyny głównej L+R też nie ma wpływu na wysyłkę do Sub Group pracujących mono.

 Jak ustawić panoramę wysyłek do zlinkowanych szyn po rozlinkowaniu kanałów?
Za pomocą channel strip ⇒ Bus Sends lub Home ⇒ zakładka sends.
Jeśli wysyłamy zlinkowane kanały (stereo) do zlinkowanych szyn mix (stereo) to automatycznie wysyłają się one w trybie stereo (L do L, R do R). W momencie kiedy rozlinkowujemy sparowane wcześniej kanały pozostają rozsunięte w panoramie zarówno na szynę główna L+R jak i na sparowane szyny pomocnicze mix. Aby wrócić do pozycji centralnej (albo każdej innej) na szynę główną użyjemy funkcji panoramy. Jednak nadal kanał, który wcześniej był lewy będzie trafiał na szynę pomocniczą lewą, a prawy na prawą mimo, że w tej chwili pracuje on już jako mono i powinien trafić na obie. Aby pozbyć się takiej sytuacji skorzystamy z channel strip ⇒ Bus Sends, gdzie jedno pokrętło działa jako poziom wysyłki, a drugie jako panorama.

 Czy za pomocą Sends on Fader możemy wysyłać kanał(-y) do głównej szyny Mono (Main)?
Tak. Wygląda to tak samo jak w przypadku wysyłki do pomocniczej szyny Mix (1-16).

 Czy za pomocą Sends on Fader możemy wrzucić kanał(-y) do szyn(-y) pracujących jako Sub Group-y?
Tak. Domyśle kanał nie jest wrzucony do (Sub) grup (wysyłki są zmutowane). Aby go dodać do grupy można skorzystać z ekranu lub wcisnąć przycisk Sends on Fader, wybrać kanał (Select), który chcemy dodać i rozmutować interesująca nas szynę (na której znajduje się grupa) lub odwrotnie: wybrać szynę i rozmutowac kanał, który chcemy do niej dodać.
Pamiętajmy, że jeśli nie skonfigurowaliśmy szyny globalnie jako Sub Group-a (Home ⇒ config), musimy to zrobić na każdym kanale, który chcemy do niej dodać.

 Czy za pomocą channel strip ⇒ Bus Sends możemy wysyłać szyny do Matrix?
Tak. W przypadku wybrania dowolnej szyny (mix, mono, L+R) za pomocą Select, channel strip działa dla tej szyny (oczywiście funkcje, które są dla niej dostępne). Bus Sends powoduje wysyłkę do Matrix-ów (1 - 6).

 Czy szyny L+R możemy wysłać do Matrix za pomocą Sends on Fader wybierając (Select) szynę Matrix-a?
Nie. Jest to jedyna szyna, którą aby wysłać musimy ją zaznaczyć (Select) i podnieść interesujący nas Fader Matrix-a (lub skorzystać z channel strip ⇒ Bus Sends). Wszystkie inne szyny (Mix 1 - 16, mono) działają w obu kierunkach, czyli możemy wybrać szynę i regulować poziom wysyłki suwakiem Matrix-a lub wybrać Matrix-a i regulować wysyłkę suwakiem szyny.
Fader (suwak) L+R zawsze reguluje poziom wyjścia sumy, jest to jedyny suwak, który nigdy nie zmienia swojej funkcji.

 Czy wysyłkę z szyny głównej L+R na zlinkowane Matrix-y (stereo) możemy niezależne balansować?
Regulacja Balansu L+R ma wpływ na wysyłkę do stereofonicznego Matrix-a (link) proporcjonalnie do tego co robimy na sumie. Wysyłka L+R za pomocą Home ⇒ sends lub channel strip ⇒ Bus Sends reguluje proporcję kanałów do Matrix-a (nie ma wpływu na szynę główną L+R) jednak jest umieszczona po Balansie szyny głównej L+R od której proporcje poziomów kanałów są nadal zależne.
Posługując się ekranem zauważymy, że proporcje wysyłek (sends) są błędnie opisane Pan zamiast Bal (myślę, że w niczym to nie przeszkadza i każdy wie o co chodzi). Jest to jedyny przypadek kiedy w channel strip ⇒ Bus sends pojawia się Balans, a nie Panorama.

 Czy poszczególne kanały szyn pomocniczych pracujących w trybie stereo (link) możemy Panoramować wysyłając je do L+R lub stereo Matrix (link)?
Tak. Regulacja zawsze działa jako Panorama dla wybranej szyny (Select), niezależnie od trybu w jakim ona pracuje (Pre, Post, Sub Group) (domyślnie po zlinkowaniu szyn są one skrajnie rozłożone w panoramie) (nie ma możliwości wybrania dwóch szyn i regulacji w trybie Balansu).

 Czy w korektorze Dual Graphic EQ (Effects) możemy kopiować ustawienia jednego kanału na drugi (A do B lub B do A)?
Bezpośrednio w konsolecie nie, natomiast posługując się programem Mixing Station pod Android-a tak. Wybieramy FX, aby wejść w okno efektów, następnie interesujący nas Dual EQ, za pomocą ikonki folderu rozwijamy menu i wybieramy Copy, przechodzimy do drugiego kanału (A/B) i klikając na folder wybieramy Paste. Również możemy przejść do innego korektora i tam wkleić ustawienia na dowolny kanał. Jeśli natomiast chcemy w programie skopiować oba kanały na inny korektor wybieramy Copy A+B.

 Czy możemy podać sygnał z komputera cyfrowo (USB) zamiast analogowo?
Tak. Wykorzystujemy do tego kabel USB i kartę X-USB seryjnie montowaną w mikserze (która ma możliwość wysyłki i odbioru 32 kanałów). Na komputerze instalujemy sterowniki dostępne na stronie producenta karty ⁄ miksera. W mikserze, w Ruting ⇒ Home ⇒ Aux In Remap wybieramy Card 1-2 co spowoduje przydzielenie sygnału stereo z komputera na pierwsze dwa kanały AUX w stole.

 Funkcje, których nie ma, a mogłyby okazać się przydatne:
1. Dowolne mieszanie źródeł kanałów wejściowych pomiędzy AES50 (np. digital snake s16, s32, sd16, sd8), a wbudowanymi przedwzmacniaczami (preamp).
W Ruting-u możemy wybierać konfigurację źródła sygnału dla każdej ósemki kanałów. Następnie w konfiguracji dowolnego kanału możemy wybrać dowolne źródło w obrębie wszystkich przedwzmacniaczy jakie zostały wybrane w Ruting-u (nie tylko tej ósemki) plus AUX-y, USB Player, powroty efektów oraz szyny Mix 1-16. Niestety, jeśli potrzebujemy przykładowo 30 źródeł sygnału z digital snake i 2 z lokalnych przedwzmacniaczy nie da się tego skonfigurować. Musimy się zdecydować, albo na opcję wszystkie 32 z digital snake, albo 24 z digital snake i 8 lokalnie (oczywiście w tym przypadku na dowolnym z kanałów wejściowych możemy wybrać dowolny przedwzmacniacz z dostępnych 24 w digital snake lub z 8 lokalnych). Na pocieszenie, nie zapominajmy, że mamy zawsze dostępne lokalne 6 symetrycznych wejść AUX.
2. Używanie kanałów wbudowanego USB Player-a do wprowadzenia sygnału z laptopa.
W skrócie chodzi o to, żeby sygnał z komputera po USB wpuścić na kanały AUX 7-8, nie zmieniając przy tym konfiguracji wejść dla kanałów AUX 1-6 (z lokalnych gniazd AUX 1-6).
Przykład: jako, że odtwarzacz USB ma możliwość odczytu tylko plików w formacie WAV z taką częstotliwością próbkowania z jaką aktualnie pracuje stół, przydatne byłoby czasami, nie zajmując innych kanałów w mikserze, wprowadzić sygnał z komputera (jako zewnętrznego odtwarzacza) na kanały przydzielone pod lokalny USB Player. Niestety, aby tak je skonfigurować musimy w Routing-u wybrać jako źródło sygnału dla pierwszych dwóch kanałów AUX w stole pierwsze dwa kanały karty rozszerzeń (lub analogowo pierwsze dwa lokalne wejścia AUX), a następnie w konfiguracji kanałów AUX 7 i 8 zmienić źródło. Spowoduje to zdublowanie sygnałów na AUX-ach 1-2 oraz 7-8, co zazwyczaj nie ma większego sensu. Możemy AUX-y 1-2 wykorzystać zmieniając ich źródło, na coś co innego, tyle, że i tak będzie to coś, co mamy już gdzieś na stole. Jedyne praktyczne zastosowanie ma wysyłka szyny na szynę lub insertowanego efektu na szynę - dzięki temu nie zajmiemy kanałów mikrofonowych (sposób opisałem wcześniej).
3. Linkowanie dwóch dowolnych będących obok siebie kanałów.
Aktualnie możemy zlinkować kanały tak, aby pierwszy z nich był nieparzysty a drugi parzysty (np. 3 z 4), odwrotnie nie ma możliwości (np. 2 z 3).
4. Podgląd konfiguracji wysyłek wszystkich kanałów do danej szyny.
Wygodną funkcją byłaby możliwość wywołanie okna, w którym widzielibyśmy równocześnie konfigurację wysyłek wszystkich kanałów do danej szyny.
Robiąc Sub Grupę możemy wybrać jej globalną konfigurację, to samo dotyczy się Aux Pre, Post itd., jednak czasem zachodzi potrzeba wysyłki części kanałów (mikrofonowych) na monitory w trybie Pre (przed tłumikiem ), a dla innych (odtwarzacz do podkładów) po tłumiku (Post), aby np. wyciszyć muzykę na froncie i monitorach jednocześnie. Ustawiamy sobie to po kolei. Niestety, jeśli chcemy się upewnić czy dla wszystkich źródeł sygnału mamy należytą konfiguracje musimy po kolei przeglądnąć wszystkie kanały.
Okno z podglądem, które kanały są skierowane do L+R lub Mono również przyśpieszyłoby pracę w niektórych sytuacjach.
5. Kopiowanie miedzy sobą kanałów w Dual EQ za pomocą konsolety.
6. We wbudowanym USB Player-ze możliwość: stworzenia playlist-y lub zmiany kolejności utworów, odtwarzania formatu mp3 i plików WAV zapisanych z inna częstotliwością próbkowania niż pracuje stół oraz podgląd pełnego opisu w przypadku długich nazw pliku.